TEZ DİZAYN ÖLÇÜ AYARLAMA

AnasayfaTEZ DİZAYN ÖLÇÜ AYARLAMA

Tez dizayn ölçü ayarlama akademik çalışmalarda çok önemli bir ayrıntıdır. Tezin konuya uygun olarak akademik dille yazılması, gereken literatür taramalarının yapılması ve yazıya dökülmesi kadar tez yazık klavuzuna uygun hale getirilmesi önemli olmaktadır. Her üniversitenin kendisine özel bir tez yazım klavuzu vardır.  Tez yazım klavuzlarında sayfa yapısı ve satır aralıkları, kapak ve içindekiler kısmının dizaynı ve sayfa numaralandırma gibi kısımlar vardır. Aynı zamanda punto ve yazım biçimi ve kaynak gösterme biçimlerine de tez yazım klavuzuna bakılarak karar verilmektedir. Örnek tez yazım klavuzları aşağıdaki linklerden verilmiştir, inceleyebilirsiniz;

https://atauni.edu.tr/tez-yazim-klavuzu-1

http://www.pau.edu.tr/sosyalbilimler/tr/sayfa/tez-yazim-kilavuzu

Hızla değişen ve gelişen bilgisayar, yazılım ve iletişim teknolojileri tezlerin önceden hazırlanmış şablonlarla istenen format ve biçimde yazılı metinler oluşturulmasını kolaylaştırmaktadır. Bu nedenle, Fen Bilimleri Enstitüsü “Tez Yazım Kılavuzu” aynı zamanda MS WORD ortamında kullanılabilen kullanıcı dostu basit bir “LATEX şablon” haline getirilmiştir. Tez yazımı sırasında kullanılabilecek “WORD TEMPLATE ve LATEX Tez Şablonu” ve Tez Yazım Kılavuzu (MS WORD ve PDF formatında) Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü web sayfasının tez alt başlığı altında bulunabilir.

Tez yazma aşamasındaki öğrencilerin dikkat etmesi gerekli önemli noktalar aşağıda verilmektedir:

  • Atıf yapmaktan kaçınmamak, alıntı konularında bilimsel etik kurallarını gözetmek ve kaynak göstermeden hiçbir şekilde cümle, paragraf, şekil, çizelge, veri ve sonuç kullanmamak
  • Yazılmış bu kılavuzu ve kılavuzda ele alınan noktaları dikkatli bir şekilde okumak ve anlamak
  • Kılavuzla birlikte verilen “biçim” ve “Format Template-Biçim Şablonları” kullanmak
  • Daha önce yazılmış tezleri, aynı biçim hatalarını tekrar etmemek adına örnek olarak kullanmamak
  • Tez yazımında açık ve kısa cümleler kullanmak
  • Açık olmayan veya anlaşılmayan durumlar için enstitü sekreterliğinden bilgi almak

 

Tez dizayn ve ölçü ayarlama işlemine öncelikle kapak kısmından başlanılır; Tez kapağı tezin en dışında yer alır. Üzerinde bölüm ismi, tez konusunun adı, tez yazarı, tarih ve il ismi yer almaktadır. Tez kapağında yer alan isimler arasındaki boşluklar tez yazım klavuzunda yer aldığı biçimde tasarlanmaktadır. Örnek bir tez kapağı aşağıda verilmiştir.

T.C.

MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ

FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

 

ENFORMATİK ANABİLİM DALI

 

TEZ KILAVUZUNUN TEZ YAZIMI VE                    SUNUMUNA FAYDALARI

 

YÜKSEK LİSANS/DOKTORA TEZİ

 

ALİ EFE

 

MAYIS 2011

MUĞLA

 

Tez dizayn ölçü ayarlamanın ikinci kısmı; içindekiler kısmının düzenlenmesidir. Tez genel olarak Giriş, materyal yöntem, sonuç ve tartışma kısımlarından oluşur. Tezin. Dereceden başlıkları italik yazılırken diğer tip başlıklar bir kaydırmalı olarak yazılır. Örnek olarak tez klavuzunda dizaynı örnek verilen içindekiler kısmı verilmiştir;

 

İÇİNDEKİLER



ÖNSÖZ i

İÇİNDEKİLER ii

ÇİZELGELER DİZİNİ v

ŞEKİLLER DİZİNİ vi

SEMBOLLER VE KISALTMALAR DİZİNİ vii

  1. GENEL GÖRÜNÜM VE BİÇİM 1

1.1. Genel Kurallar 1

1.2. Tezlerde “Gizlilik” Esasları 2

1.3. Tez sonuçlarının Ticarileştirilebilme-Patent Alabilme Potansiyeli Durumu 2

1.4. Kaynak Gösterme ve Benzer-Öncel Çalışmalara Atıf Yapılması ve İntihal 3

  1. TEZ FORMATI 6

2.1. Kağıt Tipi ve Kalitesi 6

2.2. Kenar Boşlukları 6

2.3. Yazı Karakteri, Çıktılar ve Çoğaltma 6

2.4. Sayfa Numaralandırma 7

2.5. Satır Aralıkları ve Metin Konumu 8

2.6. Başlıklar 8

2.7. Çizelge ve Şekiller 10

2.8. Formül ve Denklemler 13

2.9. Düzeltmeler 14

2.10. Kelime ve Metin Bölme 14

2.11. Ciltleme 15

  1. TEZİN BAZI BÖLÜMERİNE AİT BİÇİM/FORMAT 16

3.1. Ön Sayfalar 17

3.1.1. Cilt kapağı ve cilt sırtı 17

3.1.2. Başlık sayfası (tez iç kapak sayfası) 17

3.1.3. Onay sayfası 18

3.1.4. Beyan sayfası 18

3.1.5. Özet 19

3.1.6. Abstract 19

3.1.7. İthaf sayfası 19

3.1.8. Önsöz 20

3.1.9. İçindekiler 20

3.1.10. Çizelgeler dizini 20

3.1.11. Şekiller dizini 21

3.1.12. Semboller ve/veya kısaltmalar dizini 21

3.2. Metin 22

3.2.1. Görsel malzemeler 24

3.3. Tamamlayıcı Sayfalar 25

3.3.1. Kaynaklar listesi 25

3.3.1.1. Kitap 25

3.3.1.2. Kitapta bir bölüm veya kitapta makale 26

3.3.1.3. Makale 26

3.3.1.4. Bildiri 27

3.3.1.5. Tez 28

3.3.1.6. Patent 28

3.3.1.7. Resmi gazete (kanun, tebliğ, yönetmelik ve tüzükler) 29

3.3.1.8. Yazarı belli olmayan, sorumluluğu bir kuruluşa ait olan yayınlar 29

3.3.2. Ek/Ekler 29

3.3.3. Özgeçmiş 30

  1. DANIŞMAN VE ÖĞRENCİNİN YERİNE GETİRMESİ GEREKLİ YÜKÜMLÜLÜKLER 31

4.1. Danışmanın Görevleri 31

4.2. Öğrencinin Görevleri 32

EKLER 33

Ek A. Cilt Kapağı ve Cilt Sırtı Örneği 33

Ek B. Başlık Sayfası (Tez İç Kapak Sayfası) Örneği 34

Ek C. Onay Sayfası Örneği 35

Ek D. Beyan Sayfası Örneği 36

Ek E. Tez Özeti ve Abstract Örneği 37

Ek F. İthaf Sayfası Örneği. 39

Ek G. Önsöz Sayfası Örneği 40

Ek H. İçindekiler Dizini Örneği 41

Ek I. Çizelgeler Dizini Örneği 43

Ek İ. Şekiller Dizini Örneği. 44

Ek J. Semboller ve/veya Kısaltmalar Dizini Örneği 45

Ek K. Özgeçmiş Örneği 46

Ek L. Danışman Tez Formatı Uygunluğu Onay Formu 48

Ek M. Tez Jurisi Atama Formu Örneği 50

Ek N. Sınav Jurileri İçin Tez Değerlendirme Formu Örneği. 51

Ek O. Tez Sınavı Tutanak Formu Örneği. 56

Tez kapsamında içindekiler kısmından sonra gelen kısım semboller ve kısaltmalar dizinidir.  Aşağıda semboller ve kısaltmalar dizini gösterilmektedir.

SEMBOLLER VE KISALTMALAR DİZİNİ

 

Yüzey Gerilimi, din/cm

Temas Açısı, 0

EDTA Etilen Diamin Tetraasetik Asit

N-PAGE Native-Poliakrilamid Jel Elektroforez

MRSA Metisilin Dirençli Staphylococcus aureus

SDS Sodyum Dodesil Sülfat

SDS-PAGE Sodyum Dodesil Sülfat- Poliakrilamid Jel Elektrofez

 

Tezin genel düzenlemeleri genel olarak aşağıdaki formata göre yapılmaktadır;  Tezin giriş kısmına geçildiğinde; Tezlerin uzun ömürlü olmaları ve kaliteli bir görünüme sahip olmaları amacıyla tezin tüm kopyaları 80 g/m2 ağırlığa sahip 210 x 297 mm’lik (A4)  beyaz kağıda basılmış olmalıdır. Tezin tüm kopyaları sayfaların sadece tek yüzü kullanılarak basılmalıdır. Ciltlemenin yapılacağı sol kenar hariç, tüm kenar boşlukları 2.5 cm genişliğinde olmalıdır. Sol kenar ise ciltleme işlemi bakımından sorun yaşanmaması için 4 cm genişliğinde olmalıdır. Bu ölçülerden daha küçük kenar boşlukları kesinlikle kabul edilmeyecektir. Kenar boşluklarında, sayfa numarası, metin, dip not, çizelge, şekil vb. yazılı hiçbir şey bulunmamalı ve bu alanlar tamamen boş bırakılmalıdır.

Cilt kapağı, başlık sayfası (tez iç kapak sayfası), bölüm başlıkları (1. derece başlıklar), alt bölüm başlıkları (2., 3. ve 4. derece başlıklar), çizelge ve şekil içerisindeki metinler ve dipnotlar hariç olmak üzere tezdeki tüm metinler Times New Roman kullanılarak yazılmalı ve karakter büyüklüğü 12 punto olmalıdır. Cilt kapağı, cilt sırtı ve başlık sayfasındaki metinler büyük harflerle, 16 punto kalın (K) Times New Roman karakterler ile bölüm başlıkları (1. derece başlıklar) ise büyük harflerle ve 14 punto kalın (K) Times New Roman karakterler kullanılarak yazılmalıdır. 2. ve 3. derece başlıklar 12 punto kalın (K) Times New Roman karakterler, 4. derece başlıklar ise 12 punto eğik (T) Times New Roman karakterler kullanılarak yazılmalıdır.

Bölüm ve kısım başlıkları için yazım koşulları ilgili kısımda (Bölüm 2.6.) ayrıntılı olarak verilmiştir. Şekil ve çizelge başlıkları 10 punto kalın (K) Times New Roman karakterler ile şekil ve çizelge içerisinde kalan metinler ise 10 punto Times New Roman karakterler kullanılarak yazılmalıdır. Metin içerisinde eğik ve/veya kalın karakterler vurgu yapılmak istenilen özel terimlerin, sembollerin ve/veya yabancı kelimelerin yazımında aşırıya kaçılmadan kullanılabilir. Tezlerin tüm kopyaları çıktı alınarak hazırlanmalı ve çıktılar için lazer yazıcı kullanılmalıdır. Fotokopi ile çoğaltılan kopyalar kalite bakımından sorunlara yol açtığı için kabul edilmeyecektir. Tezdeki tüm metinler siyah renkli mürekkeple basılmış olmalı ve tezler sayfaların sadece tek yüzüne basılmalıdır.

Tüm sayfa numaraları 12 punto Times New Roman karakterler kullanılarak yazılmalı ve sayfanın altında, ortaya hizalanmış şekilde konumlandırılmalıdır. Sayfa numaraları kesinlikle kenar boşluğu olarak ayrılmış alana konumlandırılmamalı, metin için ayrılan ve kenar boşlukları ile sınırlandırılan alanda yer almalıdır. Sayfa numaraları ile sayfanın son satırı arasında en az iki satır boşluk bırakılmalıdır.

Tezin ana bölümlerinden önceki kısımlarda yer alan sayfalar (ön sayfalar) küçük Roma rakamları ile numaralandırılmalıdır. Başlık sayfası ile onay sayfasında numara olmamalı, ancak numaralandırmada bu sayfalar ‘‘i’’ ve ‘‘ii’’ numaralı sayfalar olarak hesaba katılmalı, takip eden sayfalara ‘‘iii’’den başlayarak numara konulmalıdır. Tezin ana bölümleri ise Arap rakamları ile numaralandırılmalı ve numaralandırma ‘‘1’’ rakamı ile başlatılarak, tezin son sayfasına kadar (kaynaklar, ekler ve özgeçmiş de dahil olmak üzere) ardışık olarak devam etmelidir.   

 

Kaynak gösterme ve atıf yapma

Akademik yazılarda, benzer konuları çalışmış ve daha önce belli sonuçlar elde etmiş öncel çalışmalara atıfta bulunmak akademik entegrasyonun bir parçasıdır. Atıf yapmak öncel çalışmaların geldiği aşamanın ortaya konması, bu çalışmalara kredi verilmesi ve onurlandırılmasının yanında tez kapsamında araştırılan konunun yapılmış çalışmalara ne gibi katkısının olacağı konusunda okuyuculara bilgi verdiği için oldukça önemlidir. Ancak, yapılan atıflar dürüst ve ön yargısız tüm öncel çalışmaları kapsamalı, yanlı ve sadece tez çalışmasını destekleyen veya tez çalışmasının eksik yanlarını ortaya koyabilecek karşı yayınları görmezlikten gelme şeklinde olmamalıdır.

Atıf yapılmadan başkalarının fikir ve bulgularını tez içinde kendi fikir ve bulgularınız gibi kullanmak kanunen yasal olmadığı gibi intihal nedeniyle tezin ve tezden üretilecek olan makalelerin ileride herhangi bir şikayetle iptaliyle sonuçlanacaktır. Bu nedenle, başkalarına ait fikir ve eserlere yeterli özen gösterilmeli bunlarla ilgili bilgi, cümle, fikir, resim, sonuç vb gibi veriler metin içinde kaynak gösterilmek suretiyle uygun bir şekilde belirtilmelidir.

Tez içinde kaynak gösterme “soyadı ve yıl” sistemine göre yapılmalıdır. Değinilen eserin yazar(lar)ının yalnız soyad(lar)ı (ilk harfi büyük, diğerleri küçük harf olarak) ve eserin yayın yılı yazılmalı, yazar soyadından sonra virgül konulmalıdır.

Kaynaklar aşağıdaki örnekler dikkate alınarak verilmelidir.

Örnekler:

  1. Özgül ağırlıklarına göre yonga levhalar üçe ayrılmaktadır (Maloney, 1977).
  2. Kakumu (1991) tarafından Schizophyllum commune mantarından elde edilen schizophyllan maddesinin kronik hepatit-B tedavisinde faydalı olduğu belirtilmiştir.
  3. Aydın (1972) bu yıldızlarda mikrotürbülans hızlarının ışının gücü ile arttığını göstermiştir.
  4. Molan’a (1992) göre, bal, düşük pH’ı ile optimum büyüme pH’ı 7.2-7.4 olan birçok hayvan potojeni için inhibe edicidir.

 

Bir komisyon ya da kurum tarafından hazırlanan ve yazarı belirtilmeyen yayınlarla kurum ve kuruluşlar tarafından yazarsız yayınlanan kaynaklar Anonim ve yıl olarak belirtilir.

Örnekler:

  1. Türkiye’de elma üretimi 1995 yılında 2.100.000 tona ulaşmış bulunmaktadır (Anonim, 1996).
  2. FAO kaynaklarına göre (Anonim, 1991) Türkiye elma üretimi açısından dünyada beşinci sıradadır

İki ve daha fazla yazarlı eserler kaynak gösterildiğinde, aşağıdaki örneklerdeki yöntem uygulanır.

Örnekler:

  1. H.pylori izolasyonu  için Marshal ve Warren (1984) tarafından Skirrows’ Selective Medium kullanılmıştır.
  2. Suzuki ve Oshima (1976), Lentinus edodes’in insanda serum kollesterol seviyesini düşürdüğünü ortaya koymuşlardır.
  3. Üzerinde çalışılan hayvan grubunun verim seviyesi tatmin edici ise, bu özellik bakımından görülen varyasyon önemsenmeyebilir (Düzgüneş ve Akman, 1995).
  4. İki değerlikli kalay nitratı nitrite indirgenmekte ve bu da metalik kalaya etki etmektedir (Horio vd.,1968).
  5. Uğur vd. (2000), Muğla yöresinden toplanan kekik bitkisinin herba ve yaprağının uçucu yağının bazı mikroorganizmalar üzerinde yüksek antimikrobiyal etki gösterdiğini bildirmişlerdir.

Aynı anda birden fazla kaynağa değinme yapılıyorsa, eserler tarihlerden sonra noktalı virgül ile ayrılmalı ve sıralama tarih sırasına göre yapılmalıdır. Aynı tarihte birden fazla kaynak var ise alfabetik sıra göz önünde bulundurulmalıdır.

Örnek:

  1. Lipofiz sonucunda yağ asitleri ve türleri gibi tat ve aroma veren bileşikler açığa çıkmaktadır (Ayfer, 1959; Bilgen, 1973; Kuru vd. 1986).

Aynı yazarın değişik tarihlerdeki yayınlarına aynı anda değinme yapılıyorsa, yayınlar tarih sırasına göre noktalı virgül ile ayrılarak sıralanmalıdır.

Örnek:

  1. En önemli sakıncası bodur ağaçcık olması nedeniyle çiçek tozlarının dağılma sahaları dar bir alanda olmaktadır (Bilgen, 1968; Bilgen, 1973).

Sözlü ve yazılı görüşmeler ile yayımlanmamış sonuçlar (tezler hariç)  kaynak olarak kullanılmaz.

Tez içinde bir başka kaynaktan alınmış bir bölüm aynen aktarılmak isteniyorsa, bu alıntı tırnak içinde yazılır.

Yukarıda sözü edilen yazılan bir tezin tez yazım klavuzuna uygun hale getirilmesi için öncelikle tez yazım klavuzu baştan sona okunmalıdır. Ne var ki bazı durumlarda bazı kurallar öğrencilerin gözlerinden kaçabilmektedir. Böylelikle öğrenciler enstitülerde tezin tez yazım klavuzuna olan uygunsuzluğu sebebiyle çok fazla problem yaşamaktadırlar. Bundan dolayı tez yazımı süreci gibi zorlu bir süreçten geçtikten sonra tezin dizaynı ve ölçü ayarlama konusunda uzmanlardan yardım alınması mezuniyet sürecini kolaylaştırmaktır. Bu konu ile ilgili olarak biz Odevtezprojemerkezi ekibi olarak uzman kadromuzla üniversitelerinizin tez yazım klavuzu doğrultusunda düzenleme yapmaya hazırız.

(Yukarıda ifade edilmiş olan kurallar

http://www.fenbilimleri.mu.edu.tr/Icerik/fenbilimleri.mu.edu.tr/Sayfa/MSKU%20Tez%20Yazim%20Kilavuzu%20TR.pdf alınmıştır. Her üniversitenin kuralı birbirinden farklı olduğundan düzenlemeler klavuzlara göre değişiklik gösterecektir)